श्रावण मोडकांचा तिढा

प्रकटन सुरेख झाले आहे निखिल.

>>ही कांदबरीच्या वाचताना मोडकांचे इतर लिखाणही आठवत जातेच. या पुस्तकवाचना नंतर एक आयुष्यातला पहिलाच नि आगळावेगळा अनुभव मला मिळाला, आणि तो म्हणजे लेखकासोबत पुस्तकाबद्दल चर्चा. हा एक वेगळाच अनुभव होता.

क्या बात है ! आम्ही कपाळकरंटे, अजुन कादंबरीही हातात नाही. नक्की वाचेन असे सांगण्यापेक्षा वाचल्यावर नक्की लिहिन असे म्हणतो. धन्यवाद.

पुस्तकपरिचय. आपल्या मध्यमवर्गीय आयुष्याबाहेरच्या समस्या जवळून पाहूनही त्रयस्थपणाने त्यांच्याकडे पाहून - निव्वळ समस्यांकडेच नव्हे, तर त्यात गुंतलेल्या व्यक्तींकडेही - केलेलं लेखन मराठीत तसं विरळाच असावं. ही कादंबरी 'मिळवून वाचलीच पाहिजे'च्या यादीत टाकली आहे. (ह्या सुविधेबद्दल पुनश्च धन्यवाद :))

अरेच्या!.. श्रामोंचे पुस्तक आहे हे माहित नव्हते.. आता मिळवून वाचतोच :)

-ऋ

उत्तम परिचय निखील.
धन्यवाद.

आपण शहरी/निमशहरी भागातल्या लोकांची एक विविक्षित अशी धारणा असते, वर्तमानपत्रांना/इलेक्ट्रॉनिक माध्यमांना पुरवलेल्या बातम्यांच्या आधारे आपण एक चित्र मनात उभे करत असतो. पण स्वतः अनुभव घेऊन, त्या ठिकाणची वस्तुस्थिती जाणुन घेऊन मग त्यावर लिहिणं ह्यातुन दिसणार्‍या चित्राची वेगळीच बाजु समोर दिसु लागते.
बरं, आदिवासीं/वनवासींचे प्रश्न असो, प्रकल्पग्रस्तांची जगण्याची धडपड असो, किंवा नक्षलग्रस्त आदिवासींची विचारधारणा असो, विषय अवघडच! त्यात पुन्हा वस्तुस्थिती जळजळीत! अशा बाबी डोळ्याने पाहुनही शक्यतो सर्वसामान्य वाचकाला कमीतकमी धक्का बसण्यासाठी केलेलं संयत लेखन हीदेखील माझ्यादृष्टीने मोठी जमेची बाजू.

तिढा असो, किंवा नोंदी अश्यातश्या.. संयत मांडणी, परंतु विचार करायला भाग पाडेल अशी योग्य तो संदेश त्यातुन पोहोचवण्याची हातोटी हे मला नेहमीच मोडकांच्या लेखनाचं एक महत्वाचं शक्तीस्थान वाटत आले आहे.

प्रतिसाद लिहायचा लिहायचा म्हणत राहून गेले होते.. बट इटस बेटर लेट दॅन नेव्हर!!! :)
तर, तिढा एका संध्याकाळी कधीतरी निखिलकडून घेतली नि दुसर्‍या दिवशी दुपारपर्यंत वाचूनही झाली होती.. कादंबरी कशावर आहे हे वरती निखिलने लिहिले आहेच.. यातले धर्माचे वर्णन अगदी शब्द न् शब्द पटते.. कादंबरी वाचताना मध्ये मध्ये पुष्कळशी वैचारिक चर्चा आढळते.. इथे प्रत्येक व्यक्तिरेखेला एक धाटणी आहे.. एक विचारांची बैठक आहे.. आणि ती पूर्ण कादंबरीभर व्यवस्थित जपली गेलेली आहे.. एका लेखकाने हे करणं अपेक्षित असतंच.. पण अशी गल्लत होऊ न देणं हे यश मात्र नक्कीच म्हणायला हवं...

हे पुस्तक वाचेतो मोडकांशी माझा परिचय नव्हता.. त्यामुळे पहिल्यांदा त्यांच्याशी बोलणं याच गोष्टीवर नि याच मुद्द्यावर झालं हे अर्थातच सांगायला नको!!! :)

तिढामधले मला सर्वात जास्त आवडलेले व्यक्तीचित्र आहे ते अवंतीचे! अगदी मोजक्याच प्रसंगांमध्ये मोजक्याच वाक्यांचे असे जरी तिचे स्थान असले तरी अगदी आपलेसे वाटले ते मला. धर्माच्या चित्रणात जी गोष्ट, जे वागणे काहीसे मुद्दामहून आणल्यासारखे वाटले (आणि काहीठिकाणी त्याचा स्वतःचाच आदर्शवाद त्याने स्वतःच उल्लंघल्यासारखे झाल्याचे वाटले) त्यापेक्षा कित्येक पटींनी सहज पण शब्दांच्या पलिकडील भाषेत ते अवंतीत अवतरले आहे असे वाटते. अवंतीचा स्वार्थासहित परमार्थ खूपच पटला आणि म्हणूनच बहुतेक अत्यंत प्रॅक्टीकल आणि जवळचा वाटला. संग तरीही निस्संग असेच काहीसे अवंतीचे वागणे अगदी सहज तर वाटतेच पण सुयोग्यही वाटते.

तिढामधले आदिवासींचे चित्रण, त्यांच्या जीवन जगण्याच्या पद्धतीमागील तत्त्वांबद्दलचे विवेचन यातून नेहमीपेक्षा वेगळे शिकायला मिळाले.

निखिल,

तिढा हा केवळ राजीव, विदीशा आणि उर्मिलेतला अथवा राजीव, उर्मिला आणि धर्मातला नसून अजूनही बरेच तिढे आहेत या कादंबरीत जे या दोन तिढ्यांहून जास्त महत्त्वाचे आहेत. त्या तिढ्यांनाही तुझ्या पुस्तकपरीचयात स्थान मिळायला हवे होते असे वाटते. पुपुपशु (पुढील पुस्तकपरीचयास शुभेच्छा).

श्रावणला पुपुलेशु (पुढील पुस्तकलेखनास शुभेच्छा).

परिचय आवडला. पुस्तक वाचायलाच हवे आता.

पुस्तक वाचलेय. पूर्ण आवडले असे नाही म्हणता येणार.
पहिल्या १८० पानापर्यंत फारच अप्रतिम पद्धतीने रंगत जाते कादंबरी.
अनेक व्यक्तिरेखा तर मी प्रत्यक्ष बघितलेल्यांपैकी होत्या असं वाटलं.
पण मग नंतर कुठेतरी पकड सुटून जाते.
माफ करा श्रामो पण हे प्रामाणिक मत मी तुम्हालाही बहुतेक सांगितले होते. :)

छानच ओळख करून दिलीस निखिल. वाचले पाहिजे नक्कीच. :)