युगप्रवर्तक छत्रपती शिवाजी महाराज

युगप्रवर्तक छत्रपती शिवाजी महाराज शिवाजीराजांपेक्षा जास्त देश जिंकून त्यांच्यावर राज्य करणारे पुरुष जगाच्या इतिहासात पुष्कळ आढळतील; पण त्यांच्याइतका गुणसमुच्चय एका व्यक्तीत एकत्रित झालेला सहसा आढळत नाही. कोणास कधी जहागिरी अगर जमिनी तोडून न देणारे; न्यायाच्या कामात कोणाची भीडमुर्वत न धरणारे; दुष्टांचा काळ पण गरिबांचे कनवाळू, नेहमी मातेच्या वचनात राहून अहर्निश राष्ट्राची चिंता वाहणारे; स्वदेश, स्वभाषा व स्वधर्म या विविध संपत्तींचे संगोपन करणारे; पापभीरू परंतु रणशूर असे हे आधुनिक काळाचे अद्वितीय स्