साद शिवस्वराज्यातील बारा दुर्गांची, दाद युनेस्कोच्या मानांकनांची !

साद शिवस्वराज्यातील बारा दुर्गांची, दाद युनेस्कोच्या मानांकनांची ! महाराष्ट्र म्हणजे किल्ल्यांची भूमी आहे! या प्रदेशाचे वैशिष्ट्य म्हणजे येथे आढळणारे असंख्य, विविध प्रकारचे आणि दीर्घ इतिहास लाभलेले किल्ले, तटबंदी, गड, दुर्ग, जलदुर्ग आणि वनदुर्ग—जे देशी व परकीय सत्तांनी उभारले. परंतु सह्याद्री आणि सिंधुसागर (अरबी समुद्र) यांच्या खांद्यावर उभ्या असलेल्या या किल्ल्यांच्या बळावर किल्ल्यांचा सुपुत्र छत्रपती शिवाजी महाराजांनी स्वतंत्र आणि सार्वभौम असे ‘शिवस्वराज्य’ निर्माण केले आणि ते लोकांचे राजा झाल