Buddha Or Karl Marx by Dr. BR Babasaheb

बुद्ध किंवा कार्ल मार्क्स’ हे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे लेखन गौतम बुद्ध आणि कार्ल मार्क्स यांनी मांडलेल्या विचारांचा तुलनात्मक अभ्यास मांडते. हा लेख प्रथम १९८७ मध्ये डॉ. बाबासाहेब आबेडकर: लेखन आणि भाषणे, खंड ३ मध्ये प्रकाशित झाला होता आणि नंतर २०१४ मध्ये डॉ. आबेडकर फाउंडेशनतर्फे पुनर्मुद्रित करण्यात आला. या लेखामध्ये, भारतीय समाजातील जातीय भेदभावासारख्या समस्यांकडे या दोन्ही बिचारवतांच्या दृष्टिकोनातून पाहण्याचा प्रयत्न केला गेला आहे.

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर भारतीय समाजातील त्रुटी विशेषतः जातीय भेदभाव यांचा शोध बुद्ध आणि मार्क्स यांच्या शिकवणींची तुलना करून घेण्याचा प्रयत्न करतात.

डॉ. आंबेडकरांच्या मते, बुद्धांची शिकवण वैयक्तिक आत्मज्ञान, नैतिक आचारसंहिता आणि खाजगी मालमत्तेच्या उन्मूलनावर आधारित असून ती शांततामय, समानतेची दिशा दाखवते. याउलट, मार्क्सचा वैज्ञानिक समाजवाद वर्गसंघर्ष, क्रांतिकारी हिंसा आणि सर्वहारा हुकूमशाहीचा मार्ग स्वीकारतो.

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर दोन्ही विचारवंतानी सुचवलेल्या साधनांची तुलना करताना असे अधोरेखित करतात की, बुद्धांचा शांत, नैतिक आणि जातिविरहित समाजाचा संदेश भारतीय परिस्थितीस अधिक अनुकूल आहे. हा लेख वाचकांना समानता आणि सामाजिक परिवर्तन यासंदर्भात बौद्ध तत्त्वज्ञान आणि मार्क्सवादी विचारसरणीकडे नव्याने आणि संतुलित दृष्टिकोनातून पाहण्यास प्रवृत्त करतो.