श्रीमंत बाजीराव बल्लाळ उर्फ पहिले बहिरावसाहेब पेशवे
मराठ्यांच्या इतिहासातील एक विलक्षण पराक्रमी, धाडसी आणि दूरदृष्टी असलेले नेतृत्व म्हणजे श्रीमंत बाजीराव बल्लाळ, पहिले बाजीरावसाहेब पेशवे . त्यांच्या अल्पायुष्यातील कार्याने मराठा सत्तेच्या विस्ताराला महत्त्वाची दिशा मिळाली. त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वात युद्धकौशल्य, मुत्सद्देगिरी, निर्णयक्षमता, नेतृत्व आणि स्वराज्यविस्ताराची महत्त्वाकांक्षा यांचा संगम दिसून येतो. लेखक नागेशराव विनायक बापट यांनी लिहिलेला हा चरित्रग्रंथ बाजीरावांच्या जीवनाचा आणि कार्याचा मागोवा घेतो. त्यांच्या बालपणापासून सुरू होणारा प्रवास पेशवेपदापर्यंत पोहोचतो आणि पुढे त्यांच्या विविध स्वाऱ्या, युद्धनीती, राजकीय निर्णय आणि मराठा सामर्थ्याच्या विस्ताराचे चित्र उलगडत जाते. पुस्तकातील ‘अभ्युदय’, ‘बाल्यदशा’, ‘सुप्रशिक्षण’, ‘दरबार’, ‘महापुरुष’, ‘दक्षिणस्थिती’, ‘पालखेडची स्वारी’, ‘वाकूयुद्ध’, ‘गोदावरीच्या पलीकडे निजामाशी युद्ध’ आणि ‘बुंदेलखंडावर स्वारी’ यांसारखी प्रकरणे बाजीरावांच्या जीवनातील विविध टप्पे समजून घेण्यास मदत करतात. या पुस्तकातील वैशिष्ट्ये पहिले बाजीरावसाहेब पेशवे यांचा जीवनप्रवास बालपण आणि घडण पेशवेपदापर्यंतचा प्रवास युद्धकौशल्य आणि युद्धनीती पालखेडची स्वारी निजामाशी झालेला संघर्ष बुंदेलखंडावरील स्वारी राजकीय मुत्सद्देगिरी नेतृत्व आणि निर्णयक्षमता मराठा सामर्थ्याच्या विस्ताराची दृष्टी 1. हे पुस्तक कशाबद्दल आहे? हे पुस्तक श्रीमंत बाजीराव बल्लाळ उर्फ पहिले बाजीरावसाहेब पेशवे यांच्या जीवन, नेतृत्व, युद्धकौशल्य, मुत्सद्देगिरी आणि कारकिर्दीवर आधारित ऐतिहासिक चरित्रग्रंथ आहे. 2. हे पुस्तक कोणी लिहिले आहे? या पुस्तकाचे लेखक नागेशराव विनायक बापट आहेत. 3. हे पुस्तक कोणत्या भाषेत आहे? हे पुस्तक मराठी भाषेत आहे. 4. पहिले बाजीराव पेशवे यांच्याबद्दल जाणून घेण्यासाठी हे पुस्तक उपयुक्त आहे का? होय. पुस्तकात त्यांच्या बालपणापासून पेशवेपदापर्यंतचा प्रवास, विविध स्वाऱ्या, युद्धे आणि राजकीय निर्णयांचा आढावा घेतला आहे. 5. या पुस्तकात पालखेडच्या स्वारीचा उल्लेख आहे का? होय. पुस्तकातील महत्त्वाच्या प्रकरणांमध्ये पालखेडच्या स्वारीचा समावेश आहे. 6. या पुस्तकात बाजीरावांच्या युद्धकौशल्याची माहिती मिळते का? होय. त्यांच्या युद्धकौशल्यासोबतच नेतृत्व, निर्णयक्षमता आणि रणनीतीविषयी माहिती मिळते. 7. विद्यार्थ्यांसाठी हे पुस्तक उपयुक्त आहे का? होय. मराठा इतिहास आणि पेशवाईच्या इतिहासाचा पूरक अभ्यास करण्यासाठी हे पुस्तक उपयुक्त ठरू शकते. 8. इतिहासप्रेमींनी हे पुस्तक का वाचावे? बाजीरावांच्या व्यक्तिमत्त्वाकडे केवळ युद्धांच्या दृष्टिकोनातून नव्हे तर नेतृत्व, मुत्सद्देगिरी आणि निर्णयक्षमतेच्या दृष्टीने पाहण्याची संधी या पुस्तकातून मिळते. 9. हे पुस्तक भेट म्हणून देता येईल का? होय. मराठा इतिहास, महाराष्ट्राचा इतिहास आणि ऐतिहासिक चरित्रे आवडणाऱ्या वाचकांसाठी हे पुस्तक अर्थपूर्ण भेट ठरू शकते. 10. या पुस्तकाची प्रमुख वैशिष्ट्ये कोणती? बाजीरावांचे जीवन, पेशवेपद, युद्धकौशल्य, पालखेडची स्वारी, निजामाशी संघर्ष, बुंदेलखंड स्वारी आणि मराठा सामर्थ्याचा विस्तार हे या पुस्तकाचे प्रमुख विषय आहेत.