श्रीमंत छत्रपती संभाजी महाराज आणि थोरले छत्रपती राजाराम यांची चरित्रे

मराठा साम्राज्याचा इतिहास हा केवळ युद्धांचा इतिहास नसून शौर्य, त्याग, राष्ट्रनिष्ठा आणि दूरदृष्टीचा प्रेरणादायी वारसा आहे. 'श्रीमंत छत्रपती संभाजी महाराज आणि थोरले छत्रपती राजाराम यांची चरित्रे' हा ग्रंथ त्या वारशाची ऐतिहासिक साक्ष देणारा अत्यंत महत्त्वाचा दस्तऐवज आहे. हा ग्रंथ काशिनाथ नारायण साने यांनी संपादित केला असून त्याचा मूळ आधार म्हणजे मल्हार रामराव चिटणीस यांनी इ.स. १८१०–११ दरम्यान लिहिलेली चरित्रे. ही चरित्रे तत्कालीन राजकीय कागदपत्रे, शाही दप्तरे आणि प्रत्यक्ष परंपरेतून मिळालेल्या माहितींवर आधारित असल्यामुळे इतिहास संशोधनात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. या पुस्तकातील वैशिष्ट्ये संभाजी महाराजांचे राज्यकारभार औरंगजेबाशी झालेला संघर्ष स्वराज्य रक्षणातील त्यांचे योगदान राजाराम महाराजांचे नेतृत्व जिंजी येथील संघर्ष मराठा साम्राज्य टिकवण्यासाठी केलेले प्रयत्न तत्कालीन राजकीय परिस्थिती मराठा प्रशासन आणि रणनीती दुर्मिळ ऐतिहासिक संदर्भ