एक प्रांजळ आत्मकथन : आय. अझिमॉव्ह

मस्त आहे परिचय. मिळवून वाचीन मी हे.

मस्त परिचय. वाचेन.

आरागॉर्न ,

एका छान पुस्तकाची ओळख करुन दिल्याबद्दल धन्यवाद.
आयझॅक ऑसिमॉव्ह या बुद्धीमान प्राण्याने एवढी ग्रंथसंपदा कशी निर्माण केली याचेच आश्चर्य आहे.
यांचे काही ग्रंथ मी वाचले आहेत. अप्रतिम बुद्धिमत्ता झळकते त्यांच्या लेखनातून.

हे पुस्तक नक्की मिळवून वाचीन :)

अरे वा वाचले पाहिजे! मला आत्मचरीत्र त्यात (फारच आत्मस्तुती / आत्मकेंद्रीतपण वगैरे वगैरे नसला) तर वाचायला आवडतात

दोन महिन्यांपूर्वी वाचलेले "इट्स जस्ट नॉट अबाउट थ बाईक" हे लान्स आर्मस्स्ट्राँगच्या आत्मकथनानंतर मी आत्मचरित्रच न वाचल्याचे जाणवते आहे.. आता काहितरी शोधायला हवे

प्रतिसादाबद्दल सर्वांचे आभार. :)

धन्यवाद.

मस्त परिचय. नक्की वाचेन.

माझं आत्मचरित्रांचं वाचन तेव्हढसं ग्लोबल नाहीये. इट्स नॉट अबाऊट द बाईक, तेहेमिना दुराणी चं 'माय फ्युडल लॉर्ड', फिडेल चे 'माय लाईफ', 'मेमॉयर्स ऑफ गेशा' आणि 'माईन काम्फ'. बस्स!
त्यामुळे पुस्तक परिचय वाचताना मला पहिले मुराकामी गूगल करायला लागला, त्याच्या अनुषंगाने काफ्का, नंतर अ झिमॉव्ह...मग यादी वाढत गेली..नंतर मी नाद सोडला.
आणि हे अभिमानास्पद नक्कीच नाहीये.
तू परिचय तर सुंदर करुन दिलायेस त्यामुळे हे पुस्तक मी विकत घेऊन वाचणारेय.
आपल्याकडच्या लेखकांच्या, प्रसिद्ध व्यक्तींबद्दल इथे लिहीणारे बरेच जण असतील पण या अभारतीय लोकांबद्दल वाचणारे कमी आणि त्यावर लिहीणारे त्याहून कमी.
तू लिहीत जा, मी वाचत राहते, काय? :)

प्रतिसादाबद्दल सर्वांचे आभार.

@मणिकर्णिका : माझेही आत्मचरित्राचे वाचन फारसे नाही. कोण माणूस लिहीतो आहे त्यावरून वाचायचे की नाही ते ठरवतो. सहसा अभिनेते आणि राजकारणी टाळतो. माइन काम्फबद्दल उत्सुकता आहे. त्याबद्दल लिही ना काहीतरी.
लिहीणे-वाचणे दोन्ही दिशांनी व्हावे असे वाटते. :)

सुरेख लेखाबद्दल धन्यवाद.
हे पुस्तक मी दोन वर्षापूर्वी विकत घेतले. एका अ‍ॅसिमॉव्हप्रेमी मित्राने वाचायला नेले ते अजून दिलेले नाही. अर्थात ते सुरक्षित आहे. मलाच वाचायला वेळ झालेला नाही. आता आठवण झाली. त्वरित या मित्राला दूध्व केला. आता तो एकदोन दिवसात आणून देईल.

त्यांच्या साहित्यातून त्यांची संवेदनशीलता लपत नाहीं. त्यांची सामाजिक बांधिलकीहि त्यांच्या कथाकादंबर्‍यातून दिसते. जीवनाबाबत त्यांचा सकारात्मक आणि उन्नत दृष्टिकोन पाहून आदरानें आपली मान झुकते. ते नास्तिक होते. त्यांच्या आयुष्यातली एक सत्य घटना मननीय आहे. छोटा आयझॅक तेव्हां दहा वर्षांचा होता. शाळेंत शिकत असतांना इतिहासाचे शिक्षक एकदां शिक्षक म्हणाले ‘आणि देवाच्या कृपेनें त्या २३ वर्षांच्या जवान योद्ध्याचा त्या लढाईत विजय झाला. त्या योद्ध्याचें नांव जॉर्ज वॉशिंग्टन.’ त्यानेंच नंतर अमेरिकेच्या स्वातंत्र्ययुद्धाचें नेतृत्त्व केलें. छोटा आयझॅक म्हणाला ‘देव कांहीं अमेरिकन नव्हता. त्याला दोन्हीं बाजूचीं माणसें सारखींच होतीं. जर तो खरेंच दयाळू असता तर त्यानें युद्धांत माणसें मरूं देण्याऐवजीं युद्धाशिवायच प्रश्न सोडवला असता आणि दोन्हीं बाजूंच्या सैनिकांची प्राणहानि टळली असती.’ शिक्षकांनीं रुद्रावतार धारण केल्यामुळें छोट्या आयझॅकची मात्रा चालली नाहीं. इतक्या लहान वयातील ही स्वतंत्र तर्कशुद्ध विचारधारा आणि न्यायाची जाणीव आश्चर्यकारकच आहे.

त्यांचे नायक नायिका सहसा मामुली अपराध्याला ठार करीत नाहींत. थोडा मार देऊन सोडून देतात. पददलितांबाबत सहानुभूति दाखवतात. ‘फाउंडेशन’मध्यें बिलीबॉडन नामक झोपडपट्टीतल्या एका दरिद्री मुलाला - राइशला - नायक हॅरी सेल्डन मार्गाला लावतो आणि एका शिक्षण अर्धवट सोडून कामगार झालेल्या प्रतिभावंत तरुणाला - युगो एमरिलला - त्याच्या शिक्षणाची सोय करून गणिती बनवतो. त्यांच्या साहित्याबद्दल विख्यात समीक्षक जेम्स गन म्हणतात, "हाणामारी आणि प्रणय यांचे ग्रंथत्रिवेणीच्या यशाशी फ़ारसे देणेघेणे नाही - वरकरणी सगळी हाणामारी पडद्या आडच होते आणि प्रणय जवळजवळ बेपत्ता आहे - पण या कथा गुप्तहेरकथात असते तशी उत्सुकता निर्माण करतात, सोबतीला ‘रचनावैविध्य’ आणि ‘कलाटण्या’ असतातच."

खरेंच ऍसिमॉव्ह कोठेंहि अनावश्यक हिंसा, मोडतोड, दंग्याचें वर्णन करीत नाहींत. खून मारामार्‍या फारशा नाहींत. अनावश्यक प्रणयाच्या वर्णनांचा मसाला घालत नाहींत. तरीहि कथानकातली उत्सुकता वाढती ठेवून वाचकाला खिळवून ठेवायचें सामर्थ्य त्यांच्या लेखणींत आहे आणि त्यातच त्यांचे मोठेपण आहे. दुसरें म्हणजे गेलीं किती शतकें कोणास ठाऊक, पण सगळ्यांत लोकप्रिय विषय आहे राजकारण आणि युद्ध. राजकारणाचा वा युद्धाचा जनजीवनावर परिणामहि त्वरित होतो. वृत्तपत्रें घ्या वा चित्रवाणी वृत्तवाहिन्या. बातम्यांच्या अग्रस्थानीं असतें राजकारण. ‘फाउंडेशन’चा मुख्य विषय आहे राजकारण आणि युद्ध. कॅनव्हास फक्त वापरला आहे विस्तीर्ण खगोलशास्त्रीय विश्वाचा. मग लोकप्रियता कशी कमी पडेल? माझ्या मतें त्यांच्या लोकप्रियतेचें हेंच गमक आहे.

सुधीर कांदळकर

अतिशय सुंदर परिचय करुन दिला आहे. मी खरेतर अ‍झिमॉव्हचे काहीच वाचलेले नाही. त्यामुळे आता थोडेफार त्याचे साहित्य वाचून मग हे पुस्तक वाचेन.

साहित्यिकांची आत्मचरित्रे बरेचदा वाचनीय असतात (इतर क्षेत्रातील लोकांपेक्षा उदा: चित्रपट वगैरे) कारण आत्मचरित्रकाराचा धंदा-कसबच शब्द कागदावर उतरवणे हे असते. तसेच घोस्ट-राइटेड चरित्रे साहित्यिकांच्या बाबतीत अभावानेच असतात.

परिचय. आत्मचरित्रांचा कल एक तर आत्मस्तुतीकडे झुकतो (थेट किंवा इतरांच्या निंदेतून) किंवा प्रसंगी अनाठायी आत्मताडनाकडे. ह्या दोन्ही दोषांचा या पुस्तकात अभाव आहे, असं परीक्षणातून वाटतंय. बाकी टण्याच्या प्रतिक्रियेशी सहमत आहे - आधी अझिमॉव्हची थोडी पुस्तकं वाचून मग आत्मचरित्र वाचेन म्हणतो, म्हणजे संदर्भ सुटायचे नाहीत.

नाइटफॉल ही अझिमॉव्हची पहिली गाजलेली कथा. एका ग्रहावर सहा सूर्य असतात त्यामुळे तिथे रात्रीचे अस्तित्व नसते. फक्त २००० वर्षांनी एकदा ग्रहण आल्यावर काही तास रात्र होते. या लोकांनी आयुष्यात तारे कधीच पाहिलेले नसतात. अंधाराची सवय नसलेले लोक या ग्रहणाला कसे सामोरे जातात याची कथा म्हणजे नाइटफॉल.

नाइटफॉल इथे वाचता येईल.

अझिमॉव्ह वाचायला कुठल्याही पुस्तकापासून सुरू केला तरी चालेल. अपवाद फाउंडेशन सीरीज. यातील सर्व पुस्तकांचे कथानक एकमेकात मिसळलेले आहे त्यामुळे पहिल्या पुस्तकापासून सुरूवात केली तर संगती लागण्यास सोपे होईल.

फँटास्टिक व्हॉयेज वाचायला घेतलेत तर भाग १ ऐवजी भाग २ घ्या. भाग १ खरे तर आधी एक चित्रपट होता. त्यावरून अझिमॉव्हला कादंबरी लिहायला सांगण्यात आले. त्याने काही नाखुषीनेच ते केले पण त्यातील कथानकाला आपण स्वतंत्रपणे अधिक चांगला न्याय देऊ शकलो असतो असे त्याला नेहेमी वाटत राहीले. मग त्याने स्वतंत्रपणे भाग २ लिहीला. आणि तो नक्कीच उत्कंठावर्धक आहे.