पनौती

'पनौती' ही महादेव मोरे लिखित सामाजिक आणि ग्रामीण पार्श्वभूमीवरील कादंबरी आहे. सरदाऱ्या या ग्रामीण भागातील तरुणाच्या आयुष्यातील नातेसंबंध, अपेक्षा, चुकीचे निर्णय आणि त्यातून निर्माण होणाऱ्या परिणामांची कथा या कादंबरीत मांडण्यात आली आहे.

शांती आणि सुवर्णा या दोन तरुणी या तरुणाच्या आयुष्यात येतात. नात्यांकडे पाहण्याची त्याची स्वार्थी दृष्टी आणि अपूर्ण अपेक्षा त्याला चुकीच्या मार्गावर घेऊन जातात. पुढे तो दारू आणि स्त्रीसंगाच्या व्यसनाच्या आहारी जातो आणि त्याच्या आयुष्यावर त्याचे गंभीर परिणाम होतात.

या व्यसनांमुळे त्याला आजार जडतात. पुढे सुवर्णा त्याच्यासाठी सर्वस्व अर्पण करण्याची तयारी दर्शवते, मात्र आपल्या आजारपणाची जाणीव झाल्यामुळे सरदाऱ्या तिचा स्वीकार करण्यास नकार देतो.

‘पनौती’ ही केवळ एका तरुणाच्या आयुष्याची कथा नसून मानवी स्वभाव, नातेसंबंध, व्यसन, चुकीचे निर्णय आणि त्यांच्या परिणामांचा वेध घेणारी सामाजिक कादंबरी आहे.