ओळखा पाहू हा वेचा कोणत्या पुस्तकातील आहे ते... - ४०

१. ही कादंबरी आहे.
२. या कादंबरीचा एका चित्रपटाशी संबंध आहे.
३. लेखक पत्रकार आहेत.
आता यापुढे संकेत देण्यात अर्थ नसल्याने उत्तर जाहीर करतोय. बाकी तपशील खाली आहेतच.
---
पहाटे पाच. मुंबई आता हलके हलके आळसावत झोपेतून जागी होऊ लागली आहे. लोकल्स धावू लागल्या आहेत. डबल-डेकर्सही रस्त्यावरून भयाण आवाज करीत फिरू लागल्या आहेत. सगळी मुंबई अजून जागी झाली नाही. पण हलके हलके जाग येते आहे. लोकल्सची स्टेशनं मात्र पूर्ण जागी झाली आहेत. तिथे आता माणसांची गर्दीही दिसू लागली आहे. वर्तमानपत्रांचे गठ्ठे घेतलेली मुलं, दूधवाले, भाजीवाले, फेरीवाले, रात्रपाळ्यांचे कामगार आणि रात्री फर्स्ट क्लासमध्ये बसायची भीती वाटणारे काही ऑफिसर्स यांची आता लोकलमध्ये धमाल आहे. शहर जागं झालं नसेल. पण दूरच्या उपनगरातली घरं केव्हाच जागी झाली आहेत. नोकर्‍या करणार्‍या बायांची अंगधुणी, सैपाक चालू आहेत. पुरूषांच्या दाढ्या, ज्यांच्या ड्यूटीज लवकर आहेत त्यांना भराभर सारं आटोपून तासा दीड तासात, दोन तासात आपली नेमकी गाडी पकडावी लागेल म्हणून त्यांची धावपळ चालू आहे. दुधाच्या गाड्यांचे आवाज येताहेत. लोक बाटल्या घेऊन उठताहेत. मुंबई जागी होते आहे. काळोखाची शाल हळूहळू अलगद बाजूला सारते आहे. पण गिरण्यांच्या, कारखान्यांच्या, बोटींच्या, बसेसच्या चिमण्यांमधून निघालेल्या धुरकट धुक्यात मात्र मुंबई अजून लपेटलेली दिसते आहे. कफ परेड, मरीन ड्राईव्ह, बीच कँडी, शिवाजी पार्क, बँड स्टॅंड, जुहू वगैरे ठिकाणी समुद्राकाठच्या पहाटेची खरी शीतलता आता जागवते आहे. समुद्रावरून गोड मंद वार्‍याच्या झुळका येताहेत, शरीराला बेहोष कंप आणणार्‍या, छातीत तुफान उधळविणार्‍या, रुपेरी स्वप्नांची गाणी गाणार्‍या, डोके गरगरविणार्‍या मुलायम वार्‍याच्या नाजूक, हलक्या पिसासारख्या स्पर्शून जाणार्‍या झुळका - पण गिरगाव, कुंभारवाडा, नागपाडा, भायखळा, परळ, लालबाग, दादर, कुर्ला, विक्रोळी, अंधेरी आणि अशा इतर दाट वस्त्यांमध्ये मुंबईची तीच धुरकट, मरगळलेली, कोमेजलेली पहाट फुटते आहे. झोपडपट्ट्यातल्या बाया आणि पुरूष वेगवेगळ्या ठिकाणी हाती पाण्यानं भरलेली डबडी घेऊन बसताहेत, रेल्वे रुळांच्या बाजूला मोकळ्या मैदानामध्ये, एकमेकांकडे पाठ करून उभ्या असलेल्या इमारतींच्या मधल्या जागेत, हौसिंग बोर्डाच्या कॉलनीच्या मोकळ्या जागांमध्ये त्यांचे विधी चालू आहेत. लोक पूर्ण उठायच्या आत त्यांना विधी संपवायचे आहेत. आणि आता तर हळूहळू सगळीकडेच जाग येऊ लागली आहे. मुंबई जागी होते आहे.