ओळखा पाहू हा वेचा कोणत्या पुस्तकातील आहे ते... - ५४

पुस्तकः वाघरू/त्या तिथे रूखातळी
कादंबरी: त्या तिथे रूखातळी
लेखक: गो. नी. दांडेकर

इंद्रराजजींचे अभिनंदन. त्यांनी प्रयत्नांती उत्तर अचूक ओळखले आहे. सागर यांनीही उत्तर ओळखलेच.

वेचा:
"या गडाचा जो कुणी स्वामी असेल, त्याची अनुमति घेऊनच ती कोरलेलीं. लेणीं तयार झालीं दोन हजार वर्षांपुर्वी. म्हणजे त्याच्या आधीं पांचशें वर्षं तरी गड नांदता असायला हवा. इथून पश्चिमेस महाड. म्हणजे महाहाट, खूप मोठी बाजारपेठ. बाणकोटपाशी सावित्री नदी समुद्राला मिळते, ते बाणकोट बहुत प्राचीन. तिथून नाना परीचा समृद्ध माल नावांमधून महाडपर्यंत यायचा. कमीतकमी पांच हजार वर्षंतरी हा वाहातघाणा सुरु आहे. ग्रीसमधून, अलेक्झांड्रियांतून व्यापारी तारवांमधून मद्द्यं, तांबं, कथील, शिसं, पोवळीं, पुष्कराज, बिलोरी कांच, सुरमा, असं काय काय आणीत. पश्चिम किनार्‍यावर कित्येक बंदरं, भृगुकच्छ, शूर्पारक, श्रीस्थानक, कलियन, चेउल, बाणकोट, दाल्भ्यपुरी. या बंदरांमधून हा माल उतरायचा. मग लमाणांचे तांडे आपल्या बैलांच्या पाठींवर माल चढवायचे. घाटवाटा चढूं लागायचे. त्या लमाणांच्या तांड्यांच्या प्रमुखांना म्हणायचं सार्थवाह. त्या सार्थवाहांनी हीं लेणीं खणवलीं. हे तांडे या सह्याद्रीतल्या घाटवाटा चढून वर यायचे, अन चहूं दिशा पांगायचे. वरतीं मोठमोठी नगरं. जुण्णनगर. निधिवास. प्रतिष्ठान. नासिक. तगर. या नगरांपर्यंत तो माल जायचा. त्या तांड्यांची एक घाटवाट भीवगडाच्या शेजारून असली पाहिजे-"

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
संकेत देण्याची आवश्यकता आहे असे वाटत नाही. वाक्यावाक्यातच अनेकानेक संकेत आहेतच. तरी गरज पडल्यास देईनच पण ही वेळ येणार नाही याची खात्री आहे.
लेखकाचे नाव तर बहुत जणांना स्पष्ट झालेच असेल. ही कादंबरी असून प्रवासवर्णन किंवा आत्मचरित्र नाही. ठळक केलेल्या शब्दावरून कदाचित माग काढू शकाल.
बहुत काळ अनुपलब्ध असलेली ही कादंबरी नुकतीच मिळू लागलेली आहे.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------