ओळखा पाहू हा वेचा कोणत्या पुस्तकातील आहे ते... - ८

मी साळूला विचारले,"हे बघ साळू, तुझ्या माहितीतली सगळ्यांत जुनी लढाई कोणती?"

"राम-रावणांची किंवा कौरव-पांडवांची असेल. त्यांतल्या त्यात राम-रावणांची अगोदरची असेल; कारण कौरव-पांडवांच्या युद्धात कृष्ण हजर होता आणि कृष्णावतार रामावताराच्या नंतर झाला." साळू एखाद्या विद्वानाचा आव आणून म्हणाली.

"दॅट्स ए गुड गर्ल! राम आणि रावण यांचं युद्ध सीतेच्या योगानं लागलं. रावणानं सीतेला पळवून नेलं. तिला परत आणण्यासाठी रावणाशी युद्ध करणं रामाला भाग पडलं. रामाला रावणाची लंका जिंकायची नव्हती, किंवा रावणाच्या मनात रामाची अयोध्या घ्यायची नव्हती. रामाच्या काळात लोकसंख्येच्या मानानं जमीन भरपूर होती, म्हणून जमिनीच्या मालकीकरता हा तंटा उपस्थित झाला नव्हता. एका स्त्रीच्या स्वामित्वासाठी हे युद्ध सुरू झालं." मी म्हणालो.

"उगीच काहीच्या काही कल्पना पोरीच्या डोक्यात भरवून देऊ नको. त्या वेळी जमिनी मुबलक होत्या नि बायकांचा तुटवडा पडला होता असं का तुझं म्हणणं आहे? रावणाच्या अंतःपुरात शेकडो स्त्रिया होत्या, एका सीतेची उणीव त्याला भासली असेल असं मला शक्य वाटत नाही." घैसासमामा मध्येच म्हणाले.

मी भयंकर रागावलो आणि म्हणालो,"मामा, मघाशीच मी तुम्हाला बजावलं की माझ्या बोलण्यात तोंड घालू नका म्हणून. आता पुन्हा बोलाल तर हे जाड पुस्तक तुमच्या डोक्यावर येऊन आदळल्याशिवाय राहणार नाही. ग्रीस देशातील ट्रायची लढाई अशीच हेलन नावाच्या सुंदर तरूण स्त्रीकरिता झाली होती. आपल्या इकडे चितोडच्या पद्मिनीसाठी घनघोर युद्ध झालं होतं. सारांश, स्त्रिया जरी संख्येने कमी नसल्या तरी त्यांत सुंदर स्त्रियांची संख्या फारच कमी असते आणि त्यांचा ताबा मिळवण्याकरिता पुरूष आपापसात झगडतात."

आमचे मामा सुधारक असल्याने नेहमी स्त्रियांची कड घेतात. ते म्हणाले,"स्त्रियांत सुंदर स्त्री क्वचितच असते म्हणजे पुरूष तेवढे मदनाचे पुतळे अन् बायका सगळ्या कुब्जा असं तुझं म्हणणं आहे की काय?" मामांनी आक्षेप घेतला आणि आमच्या बोलण्यात तोंड घातल्याबद्दल त्यांच्या डोक्यावर ज्ञानकोशाची प्रत आदळून मी आपली प्रतिज्ञा पुरी केली. कर्णार्जुन युद्धातल्या शरविनिमयाप्रमाणे मामांनी ज्ञानकोशाचा 'तपून ते धमन्या' विभाग माझ्या अंगावर उलटा फेकला.

मामाने पुस्तक फेकून मारले म्हणून भाच्याला रागावण्याचा अधिकार पोचत नाही, या कारणाने तिकडे दुर्लक्ष करून मी साळूला म्हणालो," साळू, आपण आपलं काम करू या. रामरावणाचं युद्ध स्त्रीकरिता झालं असलं तरी त्यानंतरचं कौरवपांडवांचं युद्ध स्त्रीकरिता झालं नसून जमिनीकरिता झालं असं दिसतं; कारण कृष्णाबरोबर युधिष्ठिराने प्रतिपक्षाला काय निरोप दिला ते सांगशील काय साळू?"

"होऽऽऽ! आम्हांला निदान पाच गाव तरी द्या, म्हणजे आम्ही सुखानं आपला निर्वाह करू, पण दुर्योधन म्हणाला, पाच गाव तर राहू द्या, पण सुईच्या अग्रावर राहील इतकी मातीसुद्धा आम्ही तुला देणार नाही. हे उत्तर मिळताच कौरव-पांडवांच्या लढाईला तोंड लागलं." साळूने प्रौढासारखे उत्तर दिले.

घैसासमामांच्याने स्वस्थ राहवेना. ते म्हणाले,"ती उंटाच्या पाठीवरची शेवटली काडी होती आप्पा. कौरव-पांडवांचं वितुष्ट द्रौपदीमुळेच भडकलं. दु:शासनानं तिची भर सभेत विटंबना केली तेव्हाच कौरवांच्या नाशाच्या आणाशपथा भीमार्जुनांनी घेतल्या. त्यावरून चक्क दिसतं की हे युद्ध जमिनीसाठी नव्हतं." पुनः मामांनी तोंड घातल्यामुळे मी चिडलो आणि ओरडलो,"हे बघा बालमानसशास्त्रवाले! माझं म्हणणं एकसारखं खोडून काढून तुम्ही साळूच्या मनात वडिलांविषयी अवहेलना मात्र उत्पन्न करीत आहां. साळू मला विचारायला आली आहे; तुम्हाला नाही."

"डॅम इट, तू चुकीच्या कल्पना साळूच्या मनात भरवून देतो आहेस. शिक्षणक्षेत्रातला तज्ज्ञ म्हणून माझाही अधिकार तुला मान्य केला पाहिजे. मी म्हणतो, जगात मुलं व्हायला सर्वस्वी नालायक कोणी असेल तर त्यांचे आई-बाप हेच होत; कारण शाळेत मिळणार्‍या मुलांच्या ज्ञानात माती कालवायचं पाप तेच करीत असतात. बरं साळू, दुर्योधनानं पाच गावं पांडवांना अग्रहार म्हणून दिली असती तर भारतीय युद्ध थांबलं असतं का?" मामांनी विचारले.