लोकमान्य टिळक

बाळ गंगाधर टिळक (२३ जुलै १८५६ – १ ऑगस्ट १९२०) हे भारतीय स्वातंत्र्यसेनानी, शिक्षक, संपादक आणि लेखक होते. त्यांचे जन्मनाव केशव गंगाधर टिळक; त्यांचा जन्म रत्नागिरी येथे झाला. लाल-बाल-पाल या त्रिकुटापैकी ते एक होते. ब्रिटिश अधिकाऱ्यांनी त्यांना 'भारतीय असंतोषाचे जनक' म्हटले, तर लोकांनी त्यांना 'लोकमान्य' ही पदवी दिली. 'स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळवणारच!' या घोषणेसाठी ते ओळखले जातात. त्यांनी मराठीत 'केसरी' आणि इंग्रजीत 'मराठा' ही वृत्तपत्रे चालवली. मंडाले येथील दीर्घ तुरुंगवासात त्यांनी 'गीतारहस्य' हा ग्रंथ लिहिला. 'ओरायन' आणि 'आर्क्टिक होम इन द वेदाज' ही त्यांची इतर पुस्तके आहेत. १८९३ मध्ये त्यांनी सार्वजनिक गणेशोत्सव सुरू केला.