राजेंद्र माने

डॉ. राजेंद्र माने: एक बहुआयामी साहित्यिक

वैयक्तिक परिचय:

जन्म: ८ नोव्हेंबर १९६२

व्यवसाय: वैद्यकीय व्यवसाय (सातारा)

सातारा येथे वैद्यकीय व्यवसायात कार्यरत असूनही डॉ. राजेंद्र माने यांनी साहित्याच्या विविध प्रांतांत विपुल लेखन केले आहे. त्यांची आजवर एकूण २८ पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत.

साहित्य संपदा: त्यांच्या २८ पुस्तकांमध्ये खालील साहित्यप्रकारांचा समावेश आहे:

कथासंग्रह (९): 'मौनाचं कुलूप', 'न लिहिलेली आत्मकथा', 'जगण्याने छळले होते', 'गावची जत्रा भानगडी सतरा' इत्यादी.

कादंबऱ्या (१०): 'धाकटा वाडा', 'वहिनीसाहेब', 'प्रिय', 'प्रवाहातील नौका' इत्यादी.

लेखसंग्रह (५): 'लोकसंस्कृतीचा गाभारा', 'मनातलं', 'आठवणींच्या सावल्या' इत्यादी.

इतर साहित्य:

'वळणावरची माणसं' (व्यक्तिचित्र संग्रह)

'झोका आणि इतर एकांकिका' (एकांकिका संग्रह)

'जाणिवेच्या प्रदेशात' (कविता संग्रह)

'वानवळा ग्रंथांचा' (समीक्षा ग्रंथ)

स्तंभलेखन आणि पत्रकारिता: डॉ. माने यांनी विविध वृत्तपत्रे आणि मासिकांमधून सातत्याने लेखन केले आहे:

दैनिक प्रभात: कुमारवयीन मुलांसाठी 'लोकसंस्कृतीची ओळख' ही लेखमाला आणि 'मनापासून' हे सदर.

दैनिक सकाळ: 'मनातलं' हे सदर.

दैनिक लोकमत: 'सलाम नमस्ते' हे सदर.

दैनिक ऐक्य: नियमित स्तंभलेखन.

किशोर मासिक: मुलांसाठी विशेष लेखन.

साहित्याचे माध्यमांमधील रूपांतर व सादरीकरण: त्यांच्या साहित्याची दखल घेऊन त्यावर आधारित विविध कलाकृतींची निर्मिती करण्यात आली आहे:

'झोका' (कथा): या कथेवरून एकांकिका, वेब सिरीज आणि वेब फिल्मची निर्मिती झाली आहे.

'त्याच्या आत्महत्ये नंतर' (कविता): या कवितेवर आधारित 'भूमिकन्या' हा लघुपट 'लेक लाडकी अभियान' अंतर्गत निर्माण केला गेला.

'मी गुलाब बाई' (एकांकिका): त्यांच्या 'गुलाब बाई' या व्यक्तिरेखेवरून त्यांनी ही एकांकिका लिहिली, जिचे सादरीकरण न्यू जर्सी येथील विश्वनाट्य संमेलनात झाले.

पुरस्कार आणि सन्मान: डॉ. राजेंद्र माने यांच्या साहित्यिक कारकिर्दीचा गौरव अनेक प्रतिष्ठित पुरस्कारांनी करण्यात आला आहे. त्यांना मिळालेले काही प्रमुख पुरस्कार आणि त्यासोबत इतर २० पुरस्कार खालीलप्रमाणे आहेत:

शि. म. परांजपे वैचारिक पुरस्कार (मसाप, पुणे)

स्मिता पाटील साहित्य पुरस्कार

उत्कृष्ट कथा पुरस्कार (लोकमत)

उत्कृष्ट कथासंग्रह पुरस्कार (आपटे वाचन मंदिर, इचलकरंजी)

साहित्य पुरस्कार (राजाराम बापू पाटील, इस्लामपूर)

उत्कृष्ट कविता संग्रह पुरस्कार (अग्रणी साहित्य संमेलन)

पोटे स्मृत्यर्थ उत्कृष्ट कथासंग्रह पुरस्कार (चंद्रपूर)

उत्कृष्ट कादंबरी विशेष पुरस्कार (द. म. सा.)

उत्कृष्ट लेखसंग्रह पुरस्कार (मसाप मंगळवेढा, दामाजीनगर)

यशवंतराव चव्हाण साहित्य पुरस्कार (फलटण)

शंकर पाटील उत्कृष्ट कथासंग्रह पुरस्कार (साहित्य परिषद, राजगुरुनगर खेड)

दादासाहेब उंडाळकर साहित्य स्मृती पुरस्कार (उंडाळे समाज प्रबोधन साहित्य संमेलन)

कादंबरीकार ना. ह. आपटे साहित्य पुरस्कार (श्री छ. प्रतापसिंह महाराज (थोरले) नगरवाचनालय, सातारा)

समाज प्रबोधन साहित्य संमेलन पुरस्कार